| Historia | 30 stycznia 1982 r. - ustanowienie parafii Historia Kolbud
Pierwsze wzmianki dotyczące
Kolbud (niem. Obr./Unter Kahlbude) pochodzą z 1395 roku, kiedy to
Wielki Mistrz Krzyżacki, Konrad von Jungingen nadał klasztorowi
Kartuzów wieś Bielkowo wraz z przysiółkiem zwanym Kolbudami, gdzie
znajdował się młyn wodny. Kolbudy w tym okresie, jak i w późniejszych
latach, były jedynie przysiółkiem znacznie większej i zamożniejszej wsi
- Bielkowa. Podczas nadawania wsi Kartuzom, w Bielkowie było 45 włók, w
Kolbudach zaś jedynie 5 włók i młyn wodny. Mieszkańcy Kolbud jak i
Bielkowa, w tym czasie, mieli być wolni od wszelkich ciężarów i
zaciągów krzyżackich. Z młyna w Kolbudach korzystały wioski krzyżackie:
Lublewo, Kowale i Żuławka, które były zobowiązane do posyłania tam
zboża, tak jak miało to miejsce przed 1395 rokiem.
W 1399 roku Konwent Kartuzów
wydał wieś Kolbudy osadnikom z Bielkowa, na prawie chełmińskim. Od tej
pory mieli oni prawo pobierania dla siebie szarwarków, kar i innych
obowiązków, a klasztorowi byli zobowiązani do płacenia czynszu.W II
poł. XVI wieku tereny wsi Kolbudy były ciągle własnością kościelną
klasztoru w Kartuzach. Wiadomo też, że w tym czasie znajdowała się we
wsi karczma (jedna z 34 karczm leżących na terytorium Kartuzów). W 1670
r. osadnicy płacili Kartuzom 3 złote i 10 groszy za użytkowanie terenów
wsi Kolbudy, 13 złotych i 10 groszy za użytkowanie hamerni, plus pewną
ilość żelaza.
Po okupacji pruskiej, w 1793
r., po 2 rozbiorze Polski, rząd pruski, pod którego władaniem znalazły
się te tereny, zabrał dobra klasztorowi Kartuzów, w tym także wieś
Kolbudy. 25 marca 1784 roku rząd pruski wydał wieś, w wieczystą
dzierżawę, osadnikom, a w 1799 r. pozostawił ten przywilej zagrodnikom.
W 1807 r. wieś została włączona do terytorium Wolnego Miasta Gdańska. W
1618 roku karczmę wydzierżawiono Dawidowi Simonowi, który ją zbudował,
z czynszem rocznym 10 zł na 9 lat, po upływie których miała ona wrócić,
z wszelkimi prawami, do klasztoru Kartuzów.
Kolbudy dzielą się na dwie
wsie: Kolbudy Górne - niem. Ober Kahlbude oraz Kolbudy Dolne - niem.
Unter Kahlbude. Według Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i
Innych Krajów Słowiańskich, około 1880 r., wieś Kolbudy Górne leżała w
powiecie kartuskim, 3 mile od Kartuz, przy bitym trakcie kościersko -
gdańskim, nad strugą Reknicą, która w Kolbudach wpada do Raduni,
obracając koła młyna znajdującego się w tym miejscu. Kolbudy Górne były
najniżej położoną osadą w całym powiecie kartuskim. Razem z
wybudowaniami Podwidlino, wieś liczyła 767 morgów, mieszkało tu 149
katolików, 145 ewangelików, 12 zagrodników i 3 gburów. Kolbudy Górne
oddzielone były od Kolbud Dolnych mostem na rzece Raduni. Kolbudy Górne
leżały po zachodniej stronie rzeki, zaś Kolbudy Dolne po wschodniej. W
Kolbudach Górnych znajdowała się szkoła katolicka i ewangelicka. Wieś
należała do parafii katolickiej w Pręgowie, zaś ewangelickiej w
Lublewie. We wsi znajdowało się wiele obiektów przemysłowych: były tu 4
hamernie żelaza i stali, 2 młyny, 1 cegielnia i 1 piec do wypalania
wapna.
Według "Statystyki ludności
kaszubskiej" S. Ramułta z 1899 roku, Kolbudy Górne wraz z
przyległościami Poldwidlin, liczyły ogółem 405 mieszkańców, w tym 168
katolików Kaszubów, 6 ewangelików Kaszubów, 16 katolików Niemców i 215
ewangelików Niemców.
Kolbudy Dolne zaś, były wsią
należącą do powiatu gdańskiego, przy granicy powiatu kartuskiego,
leżącą nad rzeką Radunią. W Kolbudach Dolnych znajdowały się 3 hamernie
żelaza i stali oraz młyn wodny. Wieś leżała na bitym trakcie kościersko
- gdańskim, 2 mile od Gdańska. Należała do parafii katolickiej w
Pręgowie, poczty w Lublewie. Wieś jest pięknie położona w wąskiej
dolinie otoczonej wzgórzami. Radunia tworzy w tym miejscu liczne
zakręty i wodospady.
W 1903 roku właścicielami
terenów należących do wsi Kolbudy Górne, byli: Peter Holzrichter,
posiadający młyn i hamernię żelaza, G. Monglowski posiadający hamernię
oraz Adolf Lorwein posiadający cegielnię.
W 1912 roku właścicielami
tych terenów byli: H. Kuschel i H. Winkel posiadający młyn i cegielnię.
W tym czasie poczta znajdowała się w Kolbudach, parafia ewangelicka w
Lublewie, zaś katolicka w Pręgowie. W 1982 r. w przestrzeni terytorialnej należącej do parafii w Pręgowie została erygowana parafia pw. św. Floriana w Kolbudach. W 2006 r. stała się ona siedzibą nowoutworzonego dekanatu w Kolbudach. Dnia 29 września 2007 r. odbyła się uroczystość Jubileuszu 25-lecia parafii i konsekracji świątyni. Uroczystości przewodniczył Arcybiskup Metropolita Gdański Tadeusz Gocłowski. Jubileusz poprzedziły misje święte prowadzone przez ks. Emiliana Siegla, pallotyna z Warszawy.
|
